Hepatit Nedir? Hepatit Çeşitleri Nelerdir?

0
39

Virüslerin sebep olduğu hepatit hastalığı genel tanımıyla sarılık meydana getiren bir karaciğer rahatsızlığıdır. Sebep olan virüs çeşidine göre hepatit hastalığının adı,etkisi,bulaşma yolları ve tedavisi faklılık göstermektedir.Her yıl milyonlarca  insanın ölümüne sebebiyet veren hepatitin daha fazla can kayıplarına yol açmaması için hastalığı iyi tanımak,belirtilerini öğrenmek ve zamanında müdahale etmek gerekmektedir.

Hepatit A

Epidemik hepatit,infeksiyoz hepatit ve epidemik sarılık olarak da bilinen hepatit A bazı virüslerin sebep olduğu bulaşıcı karaciğer hastalığıdır.Dünyada özellikle de gelişmekte olan ülkelerde en sık görülen hepatit çeşididir.En yaygın bulaşma yolları hepatit A hastalarının ve hepatit A portörlerinin dışkı,idrar ve ağız salyalarıdır.Hepatit A hastalarının kullandığı besin,su ve kişisel eşyalarla da bulaşma meydana gelebilmektedir. Özellikle bazı ortamlar  hepatit A hastalığı bulaşması noktasında oldukça elverişli olduğundan  bu grupta yer alan kişi ve kişiler için hepatit A risk faktörüdür.Yetersiz sağlık koşullarında toplu halde yaşamak,çoklu yaşam        merkezleri(Askeriye,Kreşler,Okullar,Misafirhaneler,Oteller,Öğrenci Konaklama Alanları vb.),damar içi ilaç kullananlar,insan ve doğa atıkları,atık ve kanalizasyonlarla direk temasta bulunan kişiler ve toplu çöp bulundurulan ortamlar risk faktörü taşıdığından dikkatli olmak gerekmektedir.

Tip A Hepatitinden Korunma Yolları

Hepatit A hastalığından korunma yollarının başında hijyen gelmektedir. Sık sık elleri yıkamak, temiz kıyafet giymeye özen göstermek,aşırı ter durumunda duş almak,toprak-çamur-çamurlu su temaslarında temas eden bölgeyi ivedilikle yıkamak gibi dikkat edilen bazı noktalar hastalığın bulaşma riskini minimuma indirmektedir. Ayrıca sigara,alkol,nargile ve zehir etkisi yapan kimyasallardan uzak durmak gerektiği gibi sağlıklı ve dengeli beslenmeye özen göstermek de vücut direnci açısından oldukça önemlidir.

Hepatit B

Serum hepatit olarak da bilinen hepatit B hastalığına yakalanan insana sayısı 50 binin üzeridedir.Sadece ülkemizde hepatit B  taşıyıcı sayısı  4 milyonun  üzerindedir .Hasta ve taşıyıcı insan sayısının artması hastalığın önemini arttırmakta olup önlem tedbirlerinin önemini de bir kez daha göstermiştir. Hepatit B hastalığının sebebi B virüsünün DNA yapısına erişmesidir.İnbükasyon dönemi 60 ila 80 gün arası değişen B virüsü kaynatılarak 2 dakika içerisinde, otoklavda 121 0C ‘de inaktive olmaktadır.Hepatit B hastalığı dört ana yolla bulaşmaktadır.Birinci bulaşma yolu olan parenteral bulaşma damar içi bulaşma şeklidir.

Thalassemia majör hastaları,onkoloji birimi hastaları,sağlık personelleri,diyaliz hastaları ve damar içi uyuşturucu bağımlıları hepatit B hastalığına parenteral yakalanmaya daha  çok maruz kalmaktadır.İkinci bulaşma yolu olan cinsel yolla bulaşma HBV taşıyıcılarının cinsel temas halinde maruz kaldıkları hastalık yoludur. Üçüncü bulaşma yolu olan perinatal bulaşmada hastalık HBV taşıyıcısı anneden doğum sırasında bebeğe geçmektedir.Dördüncü bulaşma yolu olan horizontal bulaşma ise toplu yaşam merkezlerinde ve kalabalık ortamlarda insanların maruz kaldığı hastalık yolunun sonuncusudur. Tip B hepatit klinik ortamda tanılanır. Kan ve kan ürünleri türevleriyle ürün teması,idrar renginin koyulaşması ve sarılık gözlemleme gibi bulgularla kendini gösterir.

Hepatit B hastalığı tip A hepatite göre daha ciddi ve daha tehlikeli bir hastalıktır.Ayrıca hepatit B hepatit A hastalığına göre daha yaygın ve daha ölümcüldür.Bu nedenle tip B hepatitinden korunmak oldukça önemlidir.

Tip B Hepatitinden Korunma Yolları

Hepatit geçirmiş insanlarda kan transfüzyonu yapılmamalıdır. Mümkünse tüm bağışlanan kanlarda HBs Ag araştırması yapılmalıdır.Traş bıçağı,diş fırçası,havlu,sabun,tırnak makası gibi kişisel bakım eşyaları ortak kullanılmamalıdır.Bağışıklamanın aktifleştirilmesi için aşı kullanılmalı ve aşı kullanımında öncelik risk gruplarına verilmeli daha sonra tüm insanlara uygulanmalıdır. En az 5 yıl koruma sağlayan hepatit B aşısı  %95-98 oranında anti HBs koruyucu oluşturduğundan uygulanması oldukça önemlidir.Pasif bağışıklama için HBIG kullanılabilir.Ayrıca hastalıklı kişilerle mesafeli ilişki kurmak da  bu noktada oldukça önemlidir.

Tip B hepatit komplikasyon olarak tip A hepatite göre daha belirgin ve daha çok olduğundan ayırt etmek oldukça kolaydır.Ayrıca hepatit B’nin kronikleşme olasılığı daha yüksektir. Post hepatit siroz,nekroz,karaciğer yetmezliği ve ödem gibi komplikasyonları bulunulan tip B hepatit komplikasyon meydana geldiği anda tedavi edilmeye başlanırsa tevadi edilme olasılığı oldukça yüksektir.

Hepatit C

170 milyon insanın yakalandığı tip C hepatit dünya genelinde çok fazla yaygındır. Hepatit C tüm hepatit çeşitleri arasında en tehlikelisidir.RNA’ya C virüsünün bulaşması ile ortaya çıkmaktadır.Bulaşma yolları tip B hepatit  ile neredeyse aynıdır.Karaciğer kanseri ve siroz olarak kendini gösterir.Koruyucu aşısı henüz üretilmediğinden tedbir oldukça önemlidir.Korunma yöntemleri ise tip A hepatit ve tip B hepatit ile aynıdır.

Not: İçerik bilgi amaçlı olup, herhangi bir rahatsızlanma / hasta olma durumlarında hekime başvurmadan, yalnızca konu ile ilgili içeriğe güvenerek bir tedavi uygulanmamalı, mutlaka alanında uzman bir hekime başvurulmalıdır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here